Sửa Mái Nhà Bị Dột: Mái Tôn, Mái Ngói, Vá Hay Thay Mới

Sửa mái nhà bị dột bắt đầu từ việc tìm đúng chỗ nước vào. Với mái tôn, dột thường ở lỗ vít, chỗ chồng mí, máng xối và diềm mái. Với mái ngói, thường do ngói vỡ, ngói xô hoặc vữa bò nóc bong. Dột ở vài điểm thì vá được. Tôn đã rỉ thủng nhiều chỗ, xà gồ rỉ, hoặc ngói xô cả mảng thì nên thay hoặc lợp lại, vá chỉ kéo được thêm một mùa mưa.

Trang này dành cho chủ nhà có mái dột mỗi mùa mưa, mái tôn cũ rỉ, ồn khi mưa, nóng hầm hập, hoặc mái ngói bị xô lệch. Bạn sẽ biết cách tự xác định chỗ dột, khi nào vá là đủ, khi nào nên thay mái, và chọn vật tư ra sao.

Mái nhà bị dột thường do đâu?

Chỗ nước nhỏ xuống trần thường không phải chỗ thủng trên mái. Nước chảy theo mặt tôn, theo xà gồ một đoạn rồi mới rơi xuống. Vì vậy phải lên mái kiểm tra, hoặc soi từ dưới lên vào lúc trời sáng: chỗ nào lọt ánh sáng là chỗ có lỗ.

Bảng dưới đây tổng hợp các dấu hiệu hay gặp:

Nếu trần thạch cao đã bị nhỏ nước, ố vàng, xem thêm cách xử lý ở bài trần nhà bị nhỏ nước. Nếu nước vào từ chỗ mái giáp tường nhà bên cạnh, đọc bài thấm tường giáp nhà bên cạnh.

Sửa mái tôn bị dột: vá tạm hay thay mới?

Vá được khi tôn còn tốt, chỉ dột ở vài lỗ vít, vài vết thủng nhỏ, hoặc máng xối tắc. Các cách vá thường dùng: thay vít, dán băng keo chống thấm chuyên dụng lên vết nứt hoặc mí tôn, quét sơn chống thấm gốc nhựa lên vùng rỉ nhẹ. Những cách này rẻ và nhanh, nhưng chỉ là xử lý điểm.

Nên thay mái tôn khi:

• Tôn rỉ thành mảng, bóp tay thấy giòn, mục quanh lỗ vít.
• Năm nào cũng vá mà mùa mưa sau dột chỗ khác.
• Xà gồ rỉ, mái võng. Thay xà gồ thì phải dỡ tôn ra, tiện thay luôn.
• Muốn thêm lớp cách nhiệt, chống ồn mà tôn cũ không có.

Thay mái tôn nên chọn loại nào?

Độ dày tôn

Hỏi rõ nhà thầu báo độ dày nào: độ dày thép nền hay tổng độ dày đã tính lớp mạ và lớp sơn. Hai con số này khác nhau. Tôn quá mỏng dễ móp khi đi lại sửa chữa, nhanh rỉ. Nên yêu cầu ghi hãng, độ dày, loại mạ vào phụ lục vật tư và kiểm tra thông tin in trên mặt sau tấm tôn khi giao hàng.

Tôn cách nhiệt (PU, xốp) hay tôn một lớp?

Tôn một lớp rẻ nhất nhưng nóng và ồn khi mưa. Tôn có lớp cách nhiệt PU hoặc xốp bên dưới giảm đáng kể cả nóng lẫn ồn, hợp với mái nằm ngay trên phòng ở, phòng ngủ tầng trên. Mái che sân phơi, nhà kho thì tôn một lớp thường là đủ. Nếu không thay tôn, có thể thêm lớp cách nhiệt dưới mái hoặc làm trần, nhưng hiệu quả tùy cách làm.

Xà gồ

Xà gồ thép đen sơn chống rỉ dễ rỉ sau vài năm ở chỗ ẩm. Xà gồ mạ kẽm bền hơn. Khi dỡ mái cũ, kiểm tra từng cây: cây rỉ thủng, cong võng thì thay, không lợp đè tôn mới lên xà gồ yếu. Khoảng cách xà gồ phải phù hợp với loại tôn, quá thưa thì mái võng, dễ đọng nước.

Độ dốc mái

Mái quá thoải là nguyên nhân dột rất hay gặp ở nhà tự làm thêm mái che. Nước chảy chậm, gió đẩy nước ngược qua mí tôn. Mỗi loại sóng tôn, mỗi loại ngói có độ dốc tối thiểu theo khuyến cáo của nhà sản xuất. Mái ngói cần dốc hơn mái tôn nhiều. Khi làm lại mái, nên kiểm tra độ dốc hiện tại trước, nếu thiếu thì sửa lại kèo, xà gồ để tăng dốc.

Sửa mái ngói khác gì sửa mái tôn?

Mái ngói nặng hơn và dột theo kiểu khác. Ngói vỡ, ngói xô do mèo chuột, do gió, do người leo lên đạp. Thay vài viên ngói thì đơn giản, nhưng cần tìm đúng loại ngói cùng kích thước, vì ngói cũ có khi đã ngừng sản xuất.

Khi li tô (thanh gác ngói) bằng gỗ đã mục, hoặc li tô thép đã rỉ, phải dỡ ngói ra làm lại hệ đỡ. Lúc này nên tính cả lớp chống thấm hoặc tấm lót dưới ngói. Mái ngói đổ trên sàn bê tông nghiêng thì phần chống thấm là ở sàn bê tông, xem trang chống thấm nhà tại TP.HCM.

Làm trên mái cần chú ý an toàn gì?

Ngã từ mái là tai nạn nặng. Chủ nhà không nên tự leo lên mái, nhất là mái tôn cũ đã rỉ, mái ngói, hoặc mái lúc còn ướt.

• Chỉ bước trên vị trí có xà gồ bên dưới, không giẫm giữa nhịp tôn. Tôn rỉ có thể thủng ngay dưới chân.
• Thợ phải có dây an toàn neo vào điểm chắc chắn, giày chống trơn.
• Không làm khi trời mưa, gió lớn, hoặc mái còn ướt, có rêu.
• Cắt điện các đường dây đi gần mái, chú ý dây điện ngoài đường.
• Che chắn phía dưới để vật tư, vít, mảnh tôn không rơi xuống người đi đường, nhà bên cạnh.

Khi hỏi nhà thầu, nên hỏi thẳng: thợ có dây an toàn không, ai chịu trách nhiệm nếu có tai nạn. Câu trả lời cho bạn biết nhiều về cách họ làm việc.

Khi nào nên sửa mái nhà?

Ở miền Nam, mùa mưa thường kéo dài khoảng tháng 5 đến tháng 10. Thời điểm hợp lý nhất để sửa hoặc thay mái là các tháng khô trước đó. Lý do: trời khô dễ tìm chỗ dột qua ánh sáng, không lo mưa khi đã dỡ mái, và đầu mùa mưa thợ làm mái thường kín lịch. Nếu đang giữa mùa mưa mà dột nặng, nên vá tạm để qua mùa, rồi lên kế hoạch làm lại khi trời khô.

Giá thay mái tôn, sửa mái nhà phụ thuộc vào gì?

An Thiên Phát không có bảng giá cố định cho sửa mái, vì cùng một diện tích mái nhưng tình trạng xà gồ, độ cao, đường vận chuyển mỗi nhà một khác. Những yếu tố quyết định chi phí:

Khi so báo giá, hãy so cùng loại tôn, cùng độ dày, cùng việc có thay xà gồ hay không. Báo giá rẻ mà không ghi độ dày tôn và không nói gì về xà gồ thì chưa so được.

An Thiên Phát sửa mái nhà thế nào?

• Khảo sát tận nơi trước khi báo giá, kiểm tra tôn, xà gồ, máng xối, chỗ giáp tường. Chỉ dột vài điểm thì nói là vá được.
• Dự toán bóc tách: tháo dỡ, xà gồ, tôn hoặc ngói, máng xối, diềm, vận chuyển.
• Phụ lục vật tư ghi tên hãng và quy cách tôn.
• Phát sinh báo trước, làm sau. Dỡ mái ra thấy xà gồ hỏng thì chụp ảnh, báo chủ nhà rồi mới thay.

Bảo hành cho hạng mục sửa chữa ghi riêng trong hợp đồng. Khu vực nhận làm: TP.HCM, Bình Dương, Đồng Nai. Xem thêm dịch vụ sửa chữa nhà.

Câu hỏi thường gặp về sửa mái nhà

Lợp tôn mới đè lên mái tôn cũ có được không?

Có người làm vậy để đỡ công tháo dỡ. Nhưng phải kiểm tra xà gồ chịu thêm tải được không, và nước kẹt giữa hai lớp tôn có thể làm rỉ nhanh hơn. Thường nên tháo tôn cũ ra để kiểm tra xà gồ luôn.

Mái tôn mưa quá ồn thì xử lý thế nào?

Thay bằng tôn có lớp cách nhiệt PU hoặc xốp, hoặc thêm lớp cách âm dưới mái, làm trần bên dưới. Cách nào hợp tùy mái có đang dột không và có định thay tôn không.

Mái đang dột giữa mùa mưa có sửa được không?

Vá tạm được vào những ngày nắng, như thay vít, dán băng keo, dọn máng. Thay cả mái thì nên chờ thời điểm ít mưa, vì đã dỡ mái mà gặp mưa là nước vào nhà.

Sửa mái nhà có cần xin phép không?

Thay tôn, sửa ngói giữ nguyên hình dạng mái thường là sửa chữa thông thường. Nếu đổi kết cấu mái, nâng mái, đổ mái bê tông thì nên hỏi UBND phường, xã trước. Xem bài sửa nhà có cần xin phép không.